Lezingenmiddag Schoolarchitectuur: gedurfd bouwen

IMG_20140322_170247

Hoe ontwerp je gebouwen voor kinderen? Op welke manier maak je innovatieve schoolgebouwen voor de toekomst? Hoe kan architectuur bijdragen aan een prettige leeromgeving? Op zaterdag 22 maart 2014 organiseerde AR-TUR in samenwerking met festival STORMOPKOMST in Turnhout een lezingenmiddag over schoolarchitectuur.

Internationale sprekers gaven hun visie op het bouwen van scholen: Italiaans architecte Maria Alessandra Segantini van C+S architects en Nederlands architecte Marlies Rohmer. Annelies Augustyns van Team Vlaams Bouwmeester toonde goede voorbeelden en uitdagingen voor scholen in Vlaanderen. Blader hieronder nog eens door de slides van de presentaties.

Maria Alessandra Segantini (C+S architects, Treviso – Italië) werkt aan projecten in vele landen en gaf als visiting professor les aan het MIT in Boston en aan de Universiteit Hasselt. Segantini ziet schoolgebouwen als publieke plaatsen die kunnen bijdragen aan een duurzamere toekomst. Ze vertelt onder meer over het recent gerealiseerde schoolgebouw The Kite.

Marlies Rohmer (architectenbureau Marlies Rohmer, Amsterdam) heeft in ongeveer 15 jaar vele uitdagende schoolgebouwen ontworpen in Nederland en daarbuiten. Het bureau doet onderzoek naar de veranderende leefwereld van jongeren, om zo het programma van eisen van gebouwen voor jongeren uit te breiden met een maatschappelijke en culturele component. In 2007 publiceerde Marlies Rohmer het boek ‘Bouwen voor de Next Generation’.

Annelies Augustyns (Team Vlaams Bouwmeester) begeleidt het langlopende programma rond scholenbouw van de Vlaams Bouwmeester. Ze vertelt over de huidige ontwikkelingen in Vlaanderen: wat heeft onderzoek ons geleerd? Welke lessen kunnen we trekken en welke uitdagingen liggen er nog? Ze toont hierbij vele voorbeelden van geslaagde Vlaamse schoolarchitectuur.

> Onderaan de pagina vindt u meer informatie over de sprekers.

Datum: zaterdag 22 maart 2014
Programma: 
15.00 – 15.30 uur voorprogramma: Kinderuniversiteit Gedurfde architectuur
15.45 – 17.45 uur lezingenprogramma Schoolarchitectuur

Gedurfde architectuur op festival Storm op Komst
Naast deze lezingenmiddag over schoolarchitectuur werkte AR-TUR samen met STORMOPKOMST aan festivalactiviteiten over architectuur voor jong en oud: een lezing in de kinderuniversiteit, een durfbouwveld en een architecturaal logeerprogramma.
> Lees meer


Meer over de sprekers:

Maria Alessandra Segantini – C+S Architects
C+S Architects, gevestigd in Treviso in Italië wordt geleid door Maria Alessandra Segantini en Carlo Cappai. Het bureau werkt aan projecten van verschillende schaalgroottes, van het landschap tot het interieur. Segantini en Cappai gaven lezingen aan het Museum of Modern Art in New York, de Columbia University GSAPP in New York en het MIT in Boston. Op dit moment zijn ze gastprofessoren aan de Universiteit Hasselt. Ze ontwerpen internationale projecten zoals de stedelijke herontwikkeling van het Chiasso treinstation in Zwitserland, woningen in Japan en meerdere schoolgebouwen in Europa.

De visie van C+S Architects op het bouwen van scholen:

‘Society buildings which build society’
To design a school is usually to cope with very restrictive requirements, a constrained budget, a specific functional brief and a noisy population always trying to transform and put the space into a real mess. As architects and scholars, C+S Architects recognize a political role in the urban realm for these small public spaces, where design can provoke different ways of inventing the present and of planting seed for a better future. In this view, school buildings can be considered great political mediums.

School buildings are the ‘new political mediums’ in some different ways:

  1. These small buildings can be turned into punctual colored events in the grey urban sprawl, able to be reinvented as new civic nodes in the liquid modernity of nets we live in.
  2. School buildings are places where a multi-ethnic and multi-cultural experience happens naturally through the children. This is why we have started to enhance the more ‘public parts of each building’ in order to open them up to the whole community after the school hours. We define schools as ‘society buildings which build society’.
  3. The lack of resources generated by the economic crises, is pushing for the search of different ways of using the local resources (human and economical) which can convert into new forms of experimentation for these buildings when built and used by the community beyond the school hours.
  4. Today the design programs for school buildings are always very specific and following the codes. No research seems to be taking place in a great number of built examples. This was not always the case in the past. The rigorous functional solutions, together with the attention and sensitivity to the child’s scale and the experimentation of new materials resulted in many school buildings serving as very important vehicles of cultural expression of the culture and society.
  5. We are today facing an ecologic problem together with an economic one. School buildings need to become the new manifestos to educate new generations in a more sustainable and economically fair perspective.

Marlies Rohmer – Architectenbureau Marlies Rohmer
Marlies Rohmer werkt vanuit Amsterdam aan allerlei architectuurprojecten, van woongebouwen tot stedelijke vernieuwingsprojecten. Haar bureau heeft een bijzonder sterk profiel op het gebied van scholen, zorg en sociaal-maatschappelijke projecten. De architectuur van Marlies Rohmer is karakteristiek en heeft een sterk eigen handschrift, vaak met bijzonder materiaalgebruik en detaillering. Het bureau heeft diverse prijzen ontvangen, waaronder de Nationale en Internationale Scholenbouwprijs in 2002 en 2008. De visie van Marlies Rohmer op schoolarchitectuur richt zich op de maatschappelijke functie van de school.

Brede school: het nieuwe hart van de buurt
Als brede school vervult de school een nieuwe functie voor de wijk. Dit komt ook tot uiting in haar ligging: niet langer aan de randen, maar als stedenbouwkundig baken in het centrum van de wijk. De school wordt steeds meer het sociaal-culturele hart van een buurt, een podium voor de stad. Waar de sociale rol van de kerken is weggevallen en zij een andere functie hebben gekregen, springt de brede school in het gat dat daarmee is ontstaan. Dit weerspiegelt zich in de uitstraling en ligging van de school. De school presenteert zich als een herkenbaar en goed bereikbaar podium. Als (semi-)openbaar gebouw, met een verscheidenheid aan sociaal-maatschappelijke en culturele voorzieningen, maakt de brede school onderdeel uit van het stedelijk leven. Als plaats van ontmoeting, uitwisseling en sociale vorming wordt ze het nieuwe sociaalculturele hart van de wijk. De uitstraling van het schoolgebouw kan verglijden van intiem naar extravert. Voor kinderen van de basisschool moet de school een intiem karakter hebben. Een basisschoolkind dat overblijft en op de eigen school naar naschoolse opvang gaat, brengt de hele dag door in hetzelfde gebouw.

Specifiek – generiek
Een generieke structuur biedt ruimte aan verandering. Voor een duurzaam schoolgebouw is niet alleen van belang dat het – gebruik – kan veranderen, maar ook datgene dat blijft. Het blijvende vormt het kader, het casco. Dat staat voor ruimtelijkheid, overmaat, en vormt het domein van de architectuur. Bij de flexibele hoofdopzet van het gebouw wordt rekening gehouden met allerlei vormen van dubbelgebruik en mogelijkheid tot verandering door nieuwe inzichten. In de middag- en avonduren kunnen verschillende gebruikersgroepen van het gebouw gebruik maken. Een centrale gemeenschappelijke ruimte kan dit mogelijk maken (ook al vraagt het programma van eisen daar niet direct om). Deze ruimte kan op eenvoudige manier samen met de speellokalen regelmatig tot een grote feest- of kerkzaal omgetoverd kan worden. De vergaderruimte, de gymzalen, het handvaardigheidslokaal en de grote keuken worden in de avonduren en weekenden gebruikt door stichtingen, verenigingen en kerken voor cursussen, bijeenkomsten en vieringen. Door dit dubbelgebruik kunnen de exploitatiekosten omlaag worden gebracht.

2 Reacties op “Lezingenmiddag Schoolarchitectuur: gedurfd bouwen

  1. ik vond de presentatie van schoolarchitectuur zeer interessant, maar de lokatie was eigenlijk niet zo geschikt: te veel daglicht voor de projectie dus veel kon je niet zien, slechte akoestiek zodat je op de laatste 7 rijen haast niets kon horen (toch al zeker Annelies Augustyns niet) en de micro werkte ook niet optimaal, te veel volk voor de zaal (die eigenlijk te smal was). Ik denk dat enkel de voorste rijen optimaal hebben kunnen zien en luisteren, wat toch spijtig is. Toch een leuk initiatief, maar misschien volgende keer wat meer aandacht aan de presentatie.

    • Beste Sabine,
      Dank voor je reactie. Je hebt gelijk: de locatie en techniek waren door omstandigheden zeker niet optimaal. Helaas heeft dat de middag van mindere kwaliteit gemaakt dan we gewend zijn.
      Goed te horen dat je het programma inhoudelijk interessant vond. Door de presentaties online te zetten willen we iedereen de kans geven de beelden alsnog beter te kunnen bekijken. Er volgt ook nog een tekstueel verslag.
      We vinden het jammer dat de middag niet helemaal goed verliep, maar doen ons best om het volgende keer beter te doen!
      Hartelijk dank voor je feedback en graag tot een volgende keer.
      Evelien Pieters, projectleider AR-TUR

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s